Nano Teknoloji nedir?
Bir ölçü birimi olarak nano, bir milimetrenin milyonda biridir. Nanoteknoloji maddelere bir milimetrenin milyonda biri ölçeğinde yeni sentez özellikleri kazandıran yani maddelerin kütlesel özellikleri yerine atomik özellikleri üzerinde yapılan çalışmalara denilmektedir.
Nano Teknoloji, Atom ve molekül ölçeğinde özel yöntem ve tekniklerle yapıların, materyallerin ve araçların geliştirilmesini; bu ölçekte ölçme, tahmin etme, izleme ve üretimde bulunmayı ve bu ölçeğin bazı temel özelliklerinden yararlanma kabiliyetini ifade eder.
Nano materyaller, atom yapılarına müdahale edilmiş sistemler yani özel kimyasallar, Katalizörler, Pigmentler, Metal oksitler, Kaplamalar, Seramik tozlar vs olarak özetlenir.
Nano cihazlar ise insan damarlarına girebilecek kadar küçük boyutta fakat tibbi incelemeler, operasyonlar icin kullanılacak küçük aygıtlar, sensörler, yapay deri, kontrollü ilaç salınım sistemleri gibi quantum yapılardır.
Nano teknoloji, yalnızca minyatürize olmuş ürün ve üretim yapıları ortaya çıkarmayacaktır; bunun yanı sıra üretim sürecinde kullanılan materyaller atom ve moleküler düzeyde ele alınıp işleneceğinden atom (kuantum) fiziği devreye girecektir. Bu anlamda nano teknoloji çeşitli yeni teknolojik olarak üretilmiş maddelerin ortaya çıkmasına olanak tanımaktadır.
Ekonomistler nanoteknolojinin yeni bir sanayi ve bilgi devrimi olarak 21. yüzyıla damgasını vuracağına inanıyorlar. Nanoteknolojinin öncelikle malzeme ve biyoteknoloji alanlarında gelişeceği, ancak 8-10 yıl sonra elektronik ve spintronikte, özellikle moleküler elektronikte ağırlığını hissettireceği beklenmektedir. Nanomalzemelerin olağanüstü özellikleri hemen hemen her alanda; savunma sanayinde, tekstilde, otomotiv sanayinde, inşaatta, elektronikte, yeni tedavi yöntemlerinde ve ilaç sanayinde devrim yaratacak teknoloji ürünlerinde yer almaya başlamıştır. Sürtünmesiz yüzeyler sayesinde taşıtlarda motor yağı değiştirme sorunu ortadan kalkabilecek, kir tutmayan giysilerle yaşantımız kolaylaşacak. Binalardaki betonarme kolonların kesitleri belki küçülüp elastik özellikler kazanabilecek ve bu sayede depremler binalarımıza daha az tahribat yapabilecek. Nanoteknoloji o kadar hızlı gelişmelere sahne oluyor ki, gelecek 20 yılı tahmin bile edemiyoruz.
Bilkent Üniversitesi Ulusal Nanoteknoloji Araştırma Merkezi (UNAM), yurdumuzun bu konudaki en önemli merkezlerinden olan UNAM, 400 metrekarelik alanıyla Türkiye'nin en büyük temiz oda laboratuvarına ev sahipliği yapmaktadır..
Nano teknolojinin faydaları, Riskleri, zararları
Evet, doğru kullanılırsa ilmin ve bilimin insan ve doğaya zararlı olması pek düşünülmemeli. Ama konuya bir de öbür tarafından bakalım. Kontrolsüz bilim de acaba her zaman faydalı sonuçlar mı doğurur? Yıllarca önce GEN bilimi deyince çok olumlu ve güzel hayaller vardı. Çok kısa sürede olmasa da genlerle oynamanın yanlış olduğu ve tabiatın dengelerini altüst edebileceği anlaşıldı. Şimdilerde artık hormonlu, genetiği ile oynanmış ürünler tercih edilmiyor.
Gen bilimi canlılarıın en küçük yapı taşlarıyla oynuyor, yerlerini dizilişlerini değiştiriyor. Nano teknoloji ne yapıyor. O da cansız maddelerin genleriyle oynuyor, yerlerini değiştiriyor. Şimdilerde nano teknoloji ile üretilen bir alet veya madde süper faydalı olarak görülüyor, öyle tanıtılıyor. Acaba gerçekten de böyle mi yoksa ileriyi görerek biraz daha geleceği düşünerek yaklaşmakta fayda var mı? Genleri değiştirilen bu nano maddeler havaya, toprağa, canlıların vücuduna karıştığında bu yabancı maddeye kısa ve uzun vadede ne gibi tepkiler olacak?
Bir insan saç telinin 80.000 nanometre olduğunu düşünün doğal ortamda bulunmayan ve nano teknoloji ile üretilmiş olan maddeler evimizin bahçesine inmiş bir uzaylı gibi ne yapacağı belli olmayan, karakteri henüz tam olarak tanınmayan zararlılar da olabilir. Bunun üzerinde yapılan bazı ilmi çalışmalar da nano teknolojisinin sonuçlarının gen teknolojisinin sonuşları gibi olabileceğini gösteriyor.
Nano zerrecikler tabii ki doğal olarak da bulunuyor fakat nano teknoloji sonucunda üretilen yapay nano zerrecikler doğada kendiliğinden bulunmuyorlar. Her canlıda gen var ama gen teknolojisi ile yapıları değiştirilen, üretilen şeyler doğal değildirler ve zararlı oldukları da artık anlaşılmıştır. nano teknoloji sayesinde üretilen maddeler de aynı şekildedir. Micro büyüklükteki kimyasal maddeler bir zehir fonksiyonu göstermezken nano düzeyinde bunun tersi fonksiyon gösterebiliyorlar. Bunların insan vücuduna temas, solunum, yeme, içme yoluyla girdiklerinde doğal olarak var olan maddelerin giremedikleri yerlere girebiliyorlar, doğal olarak bulunan maddelerin yapamadıklarını yapabiliyorlar.
Kendi kendini temizleyen boyalarla evlerimizi boyuyoruz. Bu nano zerreciklerin solunum yoluyla veya temas yoluyla vücudumuzda neler yapabileceklerini biliyormuyuz?
Güneş enerjisi panelleri nano teknoloji sayesinde gümüş madenini kullanarak yüzde 38 daha verimli hale getirilebiliyor. Altın madeninin nano parçacıkları kullanılarak akciğer kanseri teşhisinde faydalanılabileceği de görülmüş. Aynı şekilde daha kuvvetli ve uzun ömürlü akü, pil yapımı gibi nano teknolojinin bir çok alanda aktif olduğunu görüyoruz. Faydalı oldukları görülen bu maddelerin bir süre sonra doğaya karıştığında neler olacağının kesin sonuçları malesef şimdilik bilinmiyor. 
Son dört yılda nano teknolojiye 1.5 milyar harcayan Avrupada nano market 2010 yılında 1000 milyar euroya ulaşmış ve 2015 yılında 2000 milyar euroya ulaşacağı tahmin ediliyor ama şimdi yavaş yavaş bu teknolojiyle üretilen ürünlerin risklerinin nasıl test edileceğini daha doğrusu test edilemediğini konuşuyor hükümetler. Avrupa Yiyecek Güvenliği Otoritesi (EFSA) ve birer birer ülkeler kendi başlarına bu konuda düzenleyici tedbirler almak için görüşmeler, araştırmalar yapıyorlar. Nano teknoloji ile üretilen maddeler tek başlarına bir tehlike göstermeseler bile yapıları, boyutları itibarıyla farklı etki ve tepki gösterip insan vücudunda da tehlikeli sonuçlar yaratabilecek işlemlere yok açabilirler.
Üniversitelerimizde nano teknoloji araştırmalarının çoğaldığını görmek sevindirici olmakla beraber, nano teknolojinin yaratabileceği tehlikelerin de araştırılması en az o kadar önem arzediyor.